مدیریت هوشمند آبیاری گندم؛ راهکاری برای صرفه‌جویی در مصرف آب و افزایش عملکرد

نوع مقاله : علمی ترویجی

چکیده

کاهش منابع آب و افزایش فشار بر بخش کشاورزی، ضرورت بهره‌گیری از فناوری‌های نوین برای مدیریت بهینه آبیاری را بیش از پیش آشکار ساخته است. آبیاری هوشمند با استفاده از اطلاعات هواشناسی، ویژگی‌های خاک، مرحله رشد گیاه و مدل‌های تصمیم‌یار، امکان تعیین دقیق زمان و مقدار آبیاری را فراهم می‌کند و نقش مهمی در افزایش بهره‌وری مصرف آب دارد. این تحقیق با هدف ارزیابی عملکرد سامانه هوشمند «هوشاب» در شرایط واقعی مزارع گندم شهرستان الیگودرز و مقایسه آن با روش متداول آبیاری کشاورزان انجام شد. اطلاعات ارائه‌شده بر پایه نتایج یک پژوهش میدانی دو ساله تدوین شده است که در آن عملکرد سامانه هوشمند با مدیریت متداول آبیاری مقایسه گردیده است. نتایج نشان داد که استفاده از سامانه هوشمند، ضمن کاهش حدود 9/15 درصدی مصرف آب آبیاری، موجب افزایش 6/8 درصدی عملکرد دانه و حدود 30 درصدی بهره‌وری مصرف آب شده است. این دستاوردها بیانگر آن است که مدیریت آبیاری بر پایه داده‌های واقعی مزرعه، علاوه بر جلوگیری از آبیاری‌های غیرضروری، شرایط مناسب‌تری برای رشد گیاه فراهم کرده و موجب کاهش تنش خشکی، افزایش عملکرد و کاهش هزینه‌های تولید می‌شود. با توجه به نتایج به‌دست‌آمده، توسعه سامانه‌های هوشمند آبیاری می‌تواند به‌عنوان یکی از راهکارهای مؤثر در مدیریت منابع آب، افزایش بهره‌وری، ارتقای درآمد کشاورزان و تحقق کشاورزی پایدار، به‌ویژه در مناطق خشک و نیمه‌خشک کشور، مورد توجه برنامه‌ریزان، کارشناسان و بهره‌برداران بخش کشاورزی قرار گیرد.

چکیده تصویری

مدیریت هوشمند آبیاری گندم؛ راهکاری برای صرفه‌جویی در مصرف آب و افزایش عملکرد

کلیدواژه‌ها