پهنه‌بندی کیفیت آب‌های زیرزمینی برای مدیریت آبیاری قطره‌ای در دشت بردسیر

نوع مقاله : علمی ترویجی

نویسندگان

1 استادیار پژوهش بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش

2 استادیار پژوهشی بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش

3 پژوهشگر تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،

چکیده

کیفیت آب‌های زیرزمینی یکی از عوامل تعیین‌کننده در پایداری عملکرد سامانه‌های آبیاری قطره‌ای است، زیرا رسوب‌گذاری یا خورندگی آب می‌تواند موجب انسداد قطره‌چکان‌ها و کاهش یکنواختی توزیع آب گردد. هدف این پژوهش ارزیابی پتانسیل رسوب‌گذاری آب زیرزمینی با استفاده از شاخص اشباع لانژیلر (LSI) و تهیه نقشه پهنه‌بندی خطر برای مدیریت پیشگیرانه سامانه‌های آبیاری است. بدین منظور از 34 حلقه چاه کشاورزی نمونه‌برداری و پارامترهای سدیم، پتاسیم، کلراید، بیکربنات، کربنات، سولفات، کلسیم، منیزیم، pH، هدایت الکتریکی (EC)،TDS  ، TSS و SAR اندازه‌گیری شد. پس از محاسبه لانژیلر، نقشه توزیع مکانی آن با روش درون‌یابی فاصله وزنی معکوس تهیه گردید. نتایج نشان داد بخش قابل‌توجهی از منطقه دارای لانژیلر مثبت و مستعد رسوب کربنات کلسیم است که خطر گرفتگی قطره‌چکان‌ها را افزایش می‌دهد. بر اساس نقشه تولیدی، راهکارهای مدیریتی شامل انتخاب فیلتر مناسب، اسیدشویی دوره‌ای و اصلاح طراحی سامانه پیشنهاد شد. استفاده از این روش پیش از احداث سیستم آبیاری می‌تواند هزینه نگهداری را کاهش داده و طول عمر سامانه را افزایش دهد.

چکیده تصویری

پهنه‌بندی کیفیت آب‌های زیرزمینی برای مدیریت آبیاری قطره‌ای در دشت بردسیر

کلیدواژه‌ها

موضوعات