گندم بامداد (لاینM-97-12 )؛ انتخابی مطمئن برای مدیریت خشکی آخر فصل و پایداری تولید گندم در استان اصفهان

امین آزرم, داوود; دهقان زاده جزی, حمید; صفائی, لیلی

گندم بامداد (لاینM-97-12 )؛ انتخابی مطمئن برای مدیریت خشکی آخر فصل و پایداری تولید گندم در استان اصفهان

نوع مقاله : علمی ترویجی

نویسندگان

¹ هیات علمی بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان

² عضو هیات علمی، بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان

³ هیات علمی بخش منابع طبیعی و محیط زیست، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان

چکیده

تأمین آب کافی در هفته‌های منتهی به برداشت، همواره دغدغه اصلی گندم‌کاران مناطق مرکزی ایران بوده است. استان اصفهان به‌عنوان یکی از قطب‌های تولید این محصول راهبردی، در سال‌های اخیر با افت محسوس منابع آبی روبه‌رو شده که پیامد آن، کاهش عملکرد و نارضایتی تولیدکنندگان است. در چنین فضایی، به‌کارگیری ارقامی که بتوانند افت تولید را در شرایط کم‌آبی به حداقل برسانند، ضرورتی انکارناپذیر میباشد. پژوهش پیش‌رو در سال زراعی ۱۴۰۱-۱۴۰۰ در زمین‌های کشاورزی شهرستان برخوار به مرحله اجرا درآمد. در این طرح، لاین امیدبخش M-97-12 (با نام تجاری بامداد) در کنار دو رقم رایج منطقه (امین و فرین) مورد سنجش قرار گرفت. گیاهان در دو گروه جداگانه آبیاری شدند؛ گروه نخست تا پایان فصل به‌طور کامل آبیاری گردید و گروه دوم از مرحله سنبله‌دهی به‌بعد با قطع آبیاری، در معرض تنش خشکی قرار گرفت. نتایج حاصل از برداشت نشان داد که رقم بامداد در هر دو شرایط، از توان تولید رضایت‌بخشی برخوردار است. این رقم در شرایط آبیاری کامل، عملکردی معادل ۴۵۶۰ کیلوگرم در هکتار ثبت کرد که فاصله ناچیزی با رقم پرمحصول امین (4620 کیلوگرم در هکتار) داشت. اما در شرایط تنش، برتری بامداد آشکارتر شد؛ به‌گونه‌ای که با تولید ۳۰۸۰ کیلوگرم دانه در هکتار، از دو رقم شاهد امین و فرین بترتیب 80 و 1037 کیلوگرم در هکتار عملکرد بیشتری داشت. استقبال کشاورزان در بازدیدهای مزرعه‌ای و روز مزرعه، نشان از قابلیت بالای این رقم برای کشت در مناطقی دارد که با کمبود آب انتهای فصل مواجه‌اند. مقاله حاضر، ضمن معرفی این رقم، توصیه‌های عملی برای بهره‌گیری از آن در نظام‌های زراعی استان اصفهان ارائه می‌دهد.

چکیده تصویری