بخش تحقیقات فنی و مهندسی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان.، سازمان تات.
چکیده
حدود 40 تا 70 درصد نیاز آبی گندم در استان گلستان بوسیله باران تامین میشود. سوال اینست که اگر آب کافی برای تامین نیاز آبی گندم موجود نباشد، چند نوبت و چه زمانهایی باید آبیاری کرد تا بالاترین بهرهوری آب دریافت شود. برای پاسخ به آن پروژهی ترویجی حاضر برای دو شرایط اقلیمی استان (گرگان و گنبد) با چهار تیمار شامل 1- بدون آبیاری 2- آبیاری در زمان کاشت 3- آبیاری در زمان کاشت و گلدهی 4- آبیاری در زمان کاشت، یک هفته قبل از گلدهی و مرحله خمیری مورد بررسی قرار گرفت. نتایج ارزیابی اثربخشی آب آبیاری، نسبت فایده به هزینه کشت گندم در هر دو شراط اقلیمی نشان داد که تیمار سه نوبت آبیاری بیشترین بازده و سودآوری اقتصادی (3/2) و تیمار بدون آبیاری پایینترین نسبت فایده به هزینه (1/2) را به خود اختصاص دادهاند. عملکرد گندم در تیمارهای 1، 2، 3 و 4 به ترتیب در گرگان برابر 3633، 3965، 4176 و 5063 و در گنبد برابر 3487، 3827، 4448 و 5338 کیلوگرم در هکتار و بهرهوری فیزیکی آب در تیمارهای اشاره شده به ترتیب در گرگان برابر 3/1، 1/1، 95/0 و 95/0 و در گنبد برابر 2/1، 94/0، 85/0 و 87/0 کیلوگرم بر مترمکعب به دست آمد. پیام اصلی این نوشتار به استناد بررسی اقتصادی و هم چنین اثربخشی آبیاری، توصیه آبیاری در سه مرحله کاشت، گلدهی و مرحله شیری است. اگر امکان یک یا دو نوبت آبیاری وجود داشته باشد، در سالهای خشکتر مراحل کاشت و گلدهی و در سالهای مرطوبتر نیازی به آبیاری نیست.