مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی کرمان، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی
چکیده
در عصر حاضر، به دلیل محدودیت و کاهش برداشت آبزیان از منابع آبی بزرگ مانند دریاها و اقیانوس ها، توجه ویژه ای به آبهای داخلی شده است که به دنبال این موضوع مدیریت منابع آبی را می طلبد. پرورش ماهی در استخر ذخیره آب کشاورزی یکی از روش های نوین و اقتصادی در مدیریت اینگونه منابع آبی به شمار می آید. این شیوه با ترکیب دو فعالیت کلیدی یعنی کشاورزی و آبزی پروری، بهره وری منابع را افزایش داده و درآمدی پایدار برای کشاورزان ایجاد می کند (1). در سال های اخیر، به ویژه در مناطق نیمه خشک و خشک ایران، توجه به این روش به عنوان راه کاری هوشمندانه برای مقابله با کم آبی و افزایش بازده اقتصادی زمین های کشاورزی رشد چشمگیری داشته است. از موضوعات مهمی که اهمیت مسئله را نشان میدهد این است که پرورش ماهی در استخر ذخیره آب کشاورزی نه تنها به عنوان روشی برای تولید پروتئین با کیفیت مطرح است، بلکه به حفظ تعادل زیست محیطی و استفاده بهینه از منابع موجود نیز کمک می کند (4). بسیاری از کشاورزان از استخرهای ذخیره آب صرفاً برای آبیاری زمین های خود استفاده می کنند، در حالی که این استخرها می توانند محیطی مناسب برای پرورش ماهی نیز باشند. در واقع، ماهی ها در این استخرها با استفاده از مواد مغذی و موجودات ریز موجود در آب رشد می کنند و در عوض، فضولات آن ها به عنوان کود طبیعی به بهبود کیفیت آب برای آبیاری کمک می نماید. به این ترتیب، چرخه ای بسته و کارآمد از مصرف و باز تولید منابع شکل می گیرد (3).